LAIMI KHRIHFA
THAWHKEHNAK
Laimi
Khrihfa thawhkehnak cu Rev. Carson, Laura Carson le Dr. East, hi hna pathum
chungah hin hram a bunh caah tlamtling deuh in an kong ttial tthan a si.
Arthur E. Carson
Rev.
Arthur Carson cu August 6, 1860 ah a chuak.
Tlakrawh inn sak le lunginn sak a thiam ngaingai mi lehtama zungthiam a
si. A pa cu mi ngandam lo mi-ngor a si
caah kum 16 a si ah innchungkhar nun pawcawmnak ttuanvo kha amah cungah a tla. Kum 17 a si ah a lung aa thleng I an khua
Baptist Khrihfabu ah a lut. Ramdang I
KHrihfa rianttuan ah Pathian nih a ka auh ti kha a lungchungah a um.
Kum
21 a si ah 1881 kum ah Carson cu Nebraska Baptist Seminary ah cacawn hram a
thawk I June 1883 ah a awng. Shurtleff
College ah Baibal ca cawn a peh. Baptist
pastor si dingah August 29, 1885 ah Fidelity khua ah dotlaknak (ordination) an
pek. June 1886 kum ah B.D. Degree
Shurtleff College nih an pek.
Siangbawi
Rianttuan Ah Kawlram Ah A Ra
April
6, 1886 ah American Baptist Missionary Union nih Kawlram thlanglei Prome ah
siangbawi rianttuan an fial. October 14
ni ah Kawlram kal cu a thawh. December
13, 1886 ah Rangoon a phan I December 18, 1886 ah Laura Hardin he an I um. Fa pahnih Carl Hardin Carson le Max Howard
Carson an ngei.
Laura Hardin
Laura
cu September 28, 1858 ah a chuak. Kum 17
a si ah kum 1875 ah Cambridge Sianginn ah cachim rianttuan a thawk. Cu kum ah cun hrimhtthannak pumhnak a um I cu
pumhnak ah cun a lung aa thleng. Jesuh
Khrih kha a ka khamhtu le ka Bawipa a si tiah a colhlan I a kumvoi ah tipil a
ing. Illinois I Berlin khua Baptist
Khrihfabu pakhat ah a lut.
1881
ah Nebraska Baptist Seminary ah Baibal ca a cawng I June 3, 1883 ah a
awng. July 9, 1883 ah Siangbawi rian an
pek. September 29, 1883 ah Kawlram kal
ah aa thawh I November 28, 1883 ah Rangoon a phan. Bassein khuapi I Ko Tha Byu, Sgaw Karen High
School ah cachimh rian a ttuan, cu hnu kum 3 ah Carson he Bassein khua ah an I
um.
Mission
Rianttuannak Hmunlai Ah
Thayetmyo An Thim
American
Baptist Missionary Union nih Rev. Carson le a nupi cu Laimi sin ah siangbawi
rian ttuan awkah an thlah hna caah an I tthitum dih cangkate in Henzada ah an
kal. March 1887 ah Henzada in Prome ah
an I tthial. 1888 kum ah a hmasa bik
Chin Mission cu Thayetmyo ah an bunh.
Thayetmyo ah a ummi Laimi Chin cu “Asho Chin” tiah an ti hna. Cucu Kawlram thlanglei rawn ah a ummi Laimi
Chin tinak a si. Asinain Thayetmyo ah
Asho Chin sin I rianttuan kha Rev. Carson cu a lung a si lo, aa relh lo. Cucaah American Baptist Missionary Union
Headquarter Boston ah hitihin ca a ttial I a kuat hna.
“Atu
hika I kan um cu a khonh in America ah kan rak rat hlan I kan I lung si lo
bantuk khan kan I lung si tthiamtthiam lo.
Zeicahtiah kan pal rih lomi ram cu kan pin tu ah hin an um ko” tiah a
ti.
Aho
Khrihfabu hmanh nih siangbawi pakhat hmanh an thlah lonak le aho Khrihfabu
siangbawi pakhat hmanh nih rian an rak ttuan bal lonak Lai tlang laicer ah
mission rianttuannak hmun thar a hram thawk awkah Mission Board nih Boston khua
ah khuakhan chungnak an ceihmai. A
donghnak ah Laitlang ah mission rianttuannak hmunthar thawktu ah Rev. Carson le
a nupi Laura Carson kha an thim hna.
Ram Halh Ah
Laitlang ah Rev. Carson A Kal
1898
October le November ah Rev. Carson le Rev. Baldwin kha ram halh ah Laitlang ah
ni 23 rau in an kal. An hung palmi cu
Kanpetlet peng hi si dawh bik a si. Rev.
Carson nih January 20, 1899 ah Dr. Mabie sinah hitihin ca a kuat.
“Thlanglei
Lai tlang ah ni 23 rau in khual ka hung tlawng.
Umnak ding hmun ah chaklei tluk in a ttha lai tiah ka hmu lo. Thlanglei Lai tlang Zipeng zong kan rat cu a
hna a tla lo. Cuka I hmun khuar dingah
Pathian nih a kan hruai tiah kan zumh ahcun cucu kan I donhter lem hnga lo,”
tiah a ti.
December
8, 1898 ah a rawlchuangpa Francis he Rev. Carson cu ram halh ah an I thawh
tthan. Chaklei Lai tlang uktu Captain
Sillery nih Kalemyo in Fort White tiang a zulh hna. Rev. Carson nih Tedim, Falam le Hakha ah a
kalnak kong kha a hmuhning hitihin a chim.
“A khua kipte in ka pal hna. Ni
hnihthum cio ka cam, cozah bawi hna, civil bawi le ralkap bawi nih khan
lunglawmte in an rak ka tlunter.
Nawlngeitu paoh nih kan in bawmh ko lai tiah an ka ti I ka hna an ka
ngamter. Zipeng bawipa Drary nih kan
nawlngeihnak chungah a ummi kan tuah khawhmi paoh in kan I bawmh lai, vawlei
zong kan in pek lai, a ka ti. Tthate in
ka ngiatthlai cikcek hnu le hmun dangdang I a ummi hna an lungthin, ka hal hna
hnu ah kan mission rianttuannak cu Hakha ah thawk dingin bi aka khiah, tiah a
ti. Cuti a si caah Lai tlang ah mission
rianttuannak kha tthial awkah Mission Board kha an hna a tla. “Lairam Siangbawi
rianttuannak cu Hakha ah thawk siseh,” tiah bia an khiah.
Rev. Carson le a
nupi Laura Carson
Hakha Ah An I
Tthial
Thayetmyo
ah kum kua rian an ttuan hnu ah Rev. Carson le a nupi Laura Carson cu February
2, 1899 ah Thayetmyo in Hakha lei kal an an pok. Semrel deuh in tangka hman a herh ti in an
ruah caah a man a fawi deuhmi thilphor tilawng hmete in Irrawadi tiva hrawn in
an kal I Minhla, Minbu, Yenanchaung, Salemyo, Pagan in Pakokku an phan. Pakokku
cun an ttum I Chindwin tiva hrawnin a kalmi tilawng an I cit.
Chindwin
tiva cu cho hrawn in tilawng cun an kal I Monywa an phan. Monywa cun an pok tthan I ni 16 ni ah Kalewa
an phan. Kalewa in an ttum I Kalemyo lei
ah a kalmi vokkuanglawng an I cit. Myittha
tiva kha vokkuang lawng in cho hrawn in an hrawn I Kalemyo ah an kal Kelemyo cu
mui hnupi ah an phak. Mirang bawi
riahnak ah an sakmi bangla ah an riak. A
thaizing zanlei ah zeital cawk awk a um hnga maw tiah chawdawr ah an I
chok. Chawdawr hmai ah tarpi pakhat a
tthu I Kawl Baibal ca a relmi kha an hmu.
Cu pa cu Khrihfa a si. A
khuaruahhar in a lau I Rev. Carson le a nupi Laura Carson zong an lau ve. Cu pa nih cun a thaizing ah facang, ar le
arti a rak tthenh hna.
Kalemyo
in an pok tthan I vokkuanglawng in Myittha tiva cu cho hrawn in an hrawn I
Indin khua an phan. Indin ah cun cozah
banglaa ah an riak.
An
thil phortu ding kuli pawl kha March 6 zanlei ah an rung phan. An kuli pawl a rak hmuhning hna cu “Bia
Hramthawknak” ah aa ttial cang. Indin
cun Falam lei kal ah an I thawh. Falam
cu an phan I Zipeng bawipa nih a inn ah a tlunter hna. Thadamte in an I dinh hnu ah Falam in Hakha
ah an kal. Hakha cu Falam in nit hum
lamka a si.






0 comments:
Post a Comment